Në një proces penal, përfshirja e një materiali në dosjen hetimore nuk do të thotë automatikisht se ai mund të përdoret për të provuar fajësinë e të pandehurit.
Një dokument, regjistrim audio, komunikim elektronik, dëshmi apo send i sekuestruar duhet të shqyrtohet në raport me origjinën, ligjshmërinë, autenticitetin dhe mënyrën se si është administruar gjatë procedimit.
Çfarë konsiderohet provë?
Kodi i Procedurës Penale i përkufizon provat si njoftime mbi faktet dhe rrethanat që lidhen me veprën penale, të marra nga burimet e parashikuara në ligj dhe në përputhje me rregullat procedurale.
Një pretendim nuk bëhet i vërtetë vetëm sepse është përfshirë në dosje. Ai duhet të paraqitet, shqyrtohet dhe vlerësohet sipas ligjit.
- Kryerja ose jo e veprës penale
- Fajësia ose pafajësia e të pandehurit
- Pasojat dhe shkalla e përgjegjësisë
- Rrethana të tjera që ndikojnë në procedim
Kur një provë nuk mund të përdoret?
“Provat e marra në shkelje të ndalimeve të parashikuara nga ligji nuk mund të përdoren.”
Neni 151, pika 3, i Kodit të Procedurës Penale ndalon përdorimin e provave të marra në shkelje të ndalimeve të parashikuara nga ligji. Papërdorshmëria mund të ngrihet nga palët, por edhe nga vetë gjykata, në çdo gjendje dhe shkallë të procedimit.
Megjithatë, jo çdo parregullsi procedurale sjell automatikisht papërdorshmërinë. Duhet të identifikohet ndalimi ligjor, mënyra konkrete e marrjes dhe pasoja që ligji lidh me shkeljen.
Po regjistrimet private audio?
Në vendimin nr. 00-2026-208 (38), datë 19 shkurt 2026, Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë vlerësoi se regjistrimet private audio të realizuara nga viktima mund të përdoren si prova materiale, nëse administrohen dhe autentifikohen sipas ligjit.
Ky qëndrim nuk do të thotë se çdo regjistrim privat është automatikisht i vlefshëm ose i mjaftueshëm për të provuar akuzën. Çdo regjistrim duhet të verifikohet dhe të vlerësohet në raport me provat e tjera.
Asnjë provë nuk ka vlerë të paracaktuar
Sipas nenit 152 të Kodit të Procedurës Penale, gjykata duhet t’i shqyrtojë provat në tërësinë e tyre, të vlerësojë vërtetësinë dhe fuqinë provuese, t’i krahasojë me njëra-tjetrën dhe të shpjegojë arsyet e përfundimit të saj.
Çfarë duhet të kontrollojë mbrojtja?
Kur një provë përdoret kundër një personi, duhet të shqyrtohen së paku:
- Burimi, mënyra dhe momenti i marrjes
- Ekzistenca e autorizimeve të nevojshme
- Ruajtja e origjinalitetit dhe integritetit
- Mundësia për ta verifikuar dhe kundërshtuar
- Përputhja me provat e tjera
- Arsyetimi që gjykata i jep vlerës së saj
Përfundim
Jo çdo material që ndodhet në dosje mund të përdoret automatikisht për të provuar fajësinë. Ligjshmëria e marrjes, origjinaliteti, mënyra e administrimit dhe lidhja me provat e tjera duhet të analizohen në kuadër të të gjithë procedimit.
Ky artikull ka karakter të përgjithshëm informues dhe nuk përbën këshillim juridik për një rast konkret.